Over TGCrash Speellijst TG Crash Foto & video Educatie Download technische gegevens Stel je vragen, boek een voorstelling of vraag informatie aan

 
 


HET VERHAAL VAN IQBAL EN SOBIA (EN VELE ANDEREN)


Iqbal

Iqbal Masih wordt in 1982 geboren in Pakistan. Zijn familie is arm. Als Iqbal 5 jaar is moet hij gaan werken in een fabriekje. Zijn ouders krijgen alvast een deel van Iqbals loon. Zo kan Iqbal niet zomaar stoppen met werken. Pas als hij het geld heeft verdiend dat aan zijn ouders is gegeven, mag hij weg.

Werken in de fabriek
In het fabriekje maakt Iqbal tapijten. De hele dag zit hij, samen met andere kinderen, op de grond. Hij knoopt kleine draadjes aan elkaar en snijdt ze af met een scherp mes. Als het druk is, moeten de kinderen tot laat in de avond doorwerken. Soms worden ze vastgebonden, zodat ze niet kunnen weglopen. Wie niet snel genoeg werkt, wordt geslagen. Door het hurken en het zware werk, blijft Iqbal klein en groeit zijn rug krom.


Iqbal vlucht
Als Iqbal 10 jaar is komt hij op straat een grote groep mensen tegen. Ze roepen en zingen en vertellen verhalen over gedwongen arbeid: mensen en kinderen die ergens vastgehouden worden om te werken. Slaven, eigenlijk. "Dit mag niet!" Roepen ze. "We moeten in opstand komen en deze kinderen en volwassenen bevrijden!"


De mensen van deze organisatie noemen zich 'Het Front voor Bevrijding van Gedwongen Arbeiders van Pakistan'. Het Front wil gedwongen arbeiders bevrijden. Iqbal blijft luisteren. 'Dit gaat over mij', denkt hij. Iqbal vlucht weg uit het fabriekje en gaat mee met het Front.

"Geen gereedschap maar een pen..."
Van de mensen van het Front leert Iqbal over mensenrechten en kinderrechten. De organisatie maakt van Iqbal een voorbeeld. Iqbal mag overal vertellen over zijn leven in de fabriek, zodat mensen weten wat er met kinderen gebeurt. Hij reist naar ook Zweden en Amerika, bezoekt scholen en congressen. Overal roept hij de mensen op om kinderarbeid te stoppen, zodat kinderen naar school kunnen.


“Kinderen moeten geen gereedschap in hun hand hebben, maar een pen”, is zijn motto.

Maar dan...
In 1995, als Iqbal 12 jaar is, is hij weer even thuis. Hij fietst met wat vrienden over straat. Dan klinken opeens schoten. Iqbal wordt geraakt, en sterft. Wie er heeft geschoten? De politie kan de dader niet vinden. Sommige mensen fluisteren dat het de bazen van de fabrieken waren.

Prijzen
Veel mensen zien de jonge Iqbal als een echte held. In 1994 krijgt hij de Reebok Mensenrechten Prijs. In 2000 krijgt hij de Wereldkinderprijs voor de Rechten van het Kind, een prijs voor kinderen die zich inzetten voor kinderrechten.


(Super)Sobia




Het verhaal van Sobia hebben we verzonnen. Maar haar verhaal lijkt heel veel op het echte verhaal van honderden kinderen over heel de wereld. Want nog steeds werken er kinderen in fabrieken. In tapijtfabrieken, maar ook in fabrieken waar kleren of speelgoed gemaakt wordt.
Die kleren worden overal in de wereld verkocht. Ook in Nederland.

(Wist je trouwens dat het echte zusje van Iqbal ook Sobia heet? Toeval denk je?)

Waar komt jouw t-shirt vandaan?
Op kleren en speelgoed staat altijd waar het gemaakt is. 'Made in China' staat er dan. Of 'Made in India'. Kijk eens op het labeltje. Waar komt jouw t-shirt vandaan? Met Google Maps kun je opzoeken waar het land ligt.


Kleren worden vaak gemaakt in Azië of het oosten van Europa. Waarom?
Stel, jij hebt een trui ontworpen. Je wilt die trui verkopen, aan duizend mensen. Duizend truien maken, dat kun je niet alleen. Het is dan goedkoper om je trui in bijvoorbeeld China te laten maken, dan in Nederland of Amerika. Zelfs met de bootreis die de truien moeten maken erbij opgeteld!
Mensen in Azië krijgen veel minder betaald. Het minimumloon is lager, of bestaat niet. Ook zijn er minder regels over veiligheid, milieu en kinderarbeid. Kinderen laten werken is nog goedkoper!
Jij moet kiezen: wil je de truien goedkoop, of eerlijk?

Duur=eerlijk?
Betekent dat dat dure truien en broeken eerlijk gemaakt zijn? Niet altijd. 'Eerlijke' kleren zijn wel vaak duurder. Maar ook andere dure merken laten hun kleren vaak maken in arme landen. Ze weten dan vaak niet zeker of de arbeiders eerlijk behandelt worden. De dure merken krijgen de kleren ook goedkoop. Ze verdienen dan gewoon meer geld per kledingstuk dan de makers van de goedkope kleren.

 

Kinderarbeid stoppen

Waarom is het zo lastig om kinderarbeid te stoppen? Er zijn een paar belangrijke redenen.


Een kledingmerk zoals Adidas of H&M heeft niet altijd zelf een fabriek. Ze ontwerpen een broek of een trui en kijken dan welke fabriek die de kleren snelt en goedkoopt kan maken. Soms staat die fabriek in China, de andere keer in India. De ene dag naaien de fabriek kleren voor Nike, de andere dag voor Adidas.


Het is voor een merk, een land of een organisatie moeilijk en duur om al die fabrieken te controleren. Als de controleurs komen, worden kinderen verstopt, of een dagje naar huis gestuurd.


Zo'n fabriek is ook maar een klein stukje. In de fabriek worden de kleren alleen in elkaar gezet. Bij het maken van de lappen stof en het groeien en plukken van de katoenplanten, worden ook vaak kinderen gebruikt. Dit gebeurt niet in dezelfde fabriek. Soms niet eens in hetzelfde land! Dat maakt het lastig om van een spijkerbroek te zeggen dat er niet één kind aan heeft meegewerkt.


Moeilijk dus, maar niet onmogelijk. Daarom is het belangrijk dat wij, de kopers van de broeken, vragen aan de fabrieken of ze hun best willen doen.